Pieps en Peter

“Aangrijpend verhaal over de Tweede Wereldoorlog. Zeer bijzonder boek door inhoud, vormgeving en illustraties.” (NBD Biblion)

“Wat een prachtig boek!! Ik heb het bijna in een adem uitgelezen. Wat een mooi verhaal, wat geweldig geschreven.  Het had me meteen te pakken en dat bleef zo tot het einde. Ik heb ondertussen ook erg genoten van de tekeningen. 
Kinderen zullen het met rooie oortjes lezen en het is ook een grandioos boek om voor te lezen. Ik was op meerdere momenten erg ontroerd.  Waarschijnlijk omdat het zo goed laat voelen, dat die tijd zo verschrikkelijk lang duurt als het maar niet vooruit wil met de bevrijding, de voorlopige verblijfplaatsen en het wachten op weer terug naar normaal. Zeker voor kinderen, voor wie de tijd altijd al veel langzamer gaat. Dat is allemaal heel invoelbaar beschreven.”

Pieps en Peter
Kinderboek

Pieps en Peter is het ware verhaal van de negenjarige Peter die tijdens het bevrijdingsoffensief in 1944 met zijn negen broers en zussen zijn en dorp in de Betuwe moet ontvluchten. Na aanvankelijk rustige oorlogsjaren komt het dorp tijdens Operatie Market Garden middenin de frontlinie te liggen. Zijn moeder, die arts is, en zijn poes Pieps blijven achter. Wat een evacuatie voor één of twee nachtjes zou zijn, wordt een wekenlange zwerftocht waarbij het gezin verspreid raakt over verschillende boerderijen in de Betuwe. Peters moeder is voortdurend op pad om patiënten, die her en der verspreid zitten en gewonde soldaten te verzorgen, terwijl Peter en zijn broers en zusjes zich op de boerderij waar ze zijn opgevangen moeten vermaken. Intussen komt het oorlogsgeweld steeds dichterbij en maakt hij zich grote zorgen over Pieps. Weken later is de Betuwe nog altijd niet bevrijd en wordt de toestand zo gevaarlijk dat ze worden geëvacueerd naar Eindhoven. 

Zijn jongste broertjes en zusjes, en zijn oudste zus Ans, blijven in het oorlogsgebied achter omdat die ergens anders zijn ondergebracht en de weg naar bevrijd gebied te gevaarlijk is geworden.

En Pieps blijft ook achter…

Het duurt weken voordat Peters kleinste zusjes en broertjes terecht zijn. Het gezin is dan herenigd, maar Pieps is nog steeds in het oorlogsgebied. Als na een lange winter de bevrijding eindelijk een feit is, kan Peter nog steeds niet naar huis. Met zijn broers en zussen wordt hij naar zijn tante in Utrecht gestuurd, terwijl moeder gaat proberen de zaken thuis op orde te krijgen voor hun terugkeer.

Intussen blijft Peter hopen op hereniging met Pieps.

De illustraties zijn van Pieter Veltkamp.
Onderaan elke pagina vertellen gestileerde zwart-wit beelden het verhaal van Pieps. Als de poes is achtergebleven in de Betuwe en niemand weet wat zich daar afspeelt, zien wij in de illustraties door de ogen van de poes hoe de oorlog daar huishoudt en hoe zij zich in leven houdt in het onder water gezette land dat tijdens de strenge winter veranderde in een ijzig landschap, temidden van de aanhoudende gevechten om de bruggen over de rivieren.

Het verhaal is gebaseerd op de ware geschiedenis van het gezin Van de Burg uit Heteren.

Op het Youtube-kanaal van Jan Maarten Dalmeijer is meer historisch filmmateriaal van de familie van den Burg te zien.

‘Pieps en Peter’ is uitgegeven bij uitgeverij Stili Novi.

Voor meer informatie, vragen en bestellingen van boeken kun je contact met mij opnemen via mijn emailadres: martinenijhoff@cs.com

Boomtelling

Boomtelling | Tree Count
Martine Nijhoff │ Anders Veltkamp │Pieter Veltkamp

Boek en expositie

Dertig jaar geleden bestond ons stuk Toscaans land van 2,5 hectare uit kale, braakliggende terrassen. Er stonden alleen hier en daar wat olijfbomen langs de randen van de terrassen en daartussen verwilderde druiven. Door het land ongemoeid te laten kwamen er vanzelf bomen op. Eiken, esdoorns, meidoorns, een verspreide den.

Onder de bomen ontstonden diverse ecosystemen. Sommige velden staan in de lente vol met orchideeën, andere plekken zijn woest en ondoordringbaar met braamstruiken, wilde rozen en brem.

Het project begon met het tellen en systematisch vastleggen van elke boom op het terrein. We maakten op deze manier een inventarisatie van het nieuw ontstane bos op ons land en willen tegelijkertijd elke afzonderlijke boom fotografisch vastleggen in  een individueel portret.

Op die manier willen we de intrinsieke waarde van elke boom benadrukken. De bomen zijn opgegroeid op het land dat wij toevallig hebben gekocht maar daarmee niet ‘van ons’. Zij hebben een autonoom recht op bestaan. Bomen zijn al veel langer bewoners van deze aarde. De oude eik op ons land staat er al van voor onze tijd en veel van de jonge eiken zullen er nakomelingen van zijn. Zij zijn voor ons belangrijk om wat ze ons bieden: opname van CO2, een beter microklimaat, opname van fijnstof, het aanmaken van bosgrond, het koelen van de lucht, en het huisvesten van diersoorten. Maar hun recht van bestaan is daar niet van afhankelijk.

Tree Count │Boomtelling startte vanuit een eenvoudige, pragmatische vraag,  een die uit typisch menselijk eigenbelang voortkomt: welke te berekenen deel van onze ecologische schuld lossen we af met onze bomen?  Maar al snel werd het een wijdlopend onderzoek naar de grote vragen en thema’s rond de tijd waarin we leven: hoe zorgen we ervoor dat de aarde leefbaar blijft? Kunnen we nog iets doen, of is een catastrofe onafwendbaar? Hoe gaan we om met het wetenschap dat we de oorzaak zijn van de teloorgang van de natuur en wellicht van de wereld? Wat doet dit met onze psyche? Hebben we wel het recht om bomen – vaak ouder dan we ons kunnen voorstellen – te kappen voor ons gewin? Moeten we niet meer eerbied voor de natuur tonen, voor bomen, voor het besef dat we de aarde niet bezitten, dat we het recht niet hebben om ons alles wat er op aarde leeft toe te eigenen en te exploiteren voor ons nut. Moeten we ons als mens niet bescheidener opstellen ten opzichte van de wezens die op deze aarde al veel langer aanwezig zijn?

We verdiepten ons in software waarmee je via de omvang van de kruin van een boom de hoeveelheid CO2 kunt berekenen die wordt opgenomen, maar ook in boeken over het gecompliceerde ondergrondse leefsysteem van bomen. We lazen fictie en non-fictie waarin de boom een centrale rol had, en doken in de pessimistische essays van het Dark Mountain Project. We lazen elk artikel over ontbossing en de bedreiging van eco-systemen die we onder ogen kregen. En dan waren er veel. We leerden over de economische systemen die hiermee samenhangen, en zagen psychologische rapporten over het verschijnsel milieudepressie en landschapspijn. We stelden ons vragen over onze verhouding als mens tegenover de natuur en verdiepten ons in de filosofische context van deze vragen.

Tijdens het onderzoek maakten we een emotioneel proces door: van pragmatisme en optimisme naar pijn van verlies, naar gevoelens van pessimisme, machteloosheid en zelfs wanhoop, om tenslotte uit te komen bij het punt waarop we ons realiseerden dat niet alleen het bos maar ook het project zelf een toevluchtsoord was geworden in een wereld die bedreigd wordt, waarbij de betrekkelijkheid van ons bestaan in de grote geschiedenis van de aarde een idee is dat troost biedt.

Boek

Het boek bevat foto’s en tekst. De centrale vraag is hoe je in deze tijd moet leven, schuldig aan de ecologische uitputting van de aarde, en in het besef dat deze aarde feitelijk tot ondergang gedoemd is.
Het onderzoek en het sombere perspectief leidde op een bepaald punt ook tot een persoonlijke crisis, gevolgd en een zoektocht naar hoop.

De hoofdlijn zal bestaan uit brieven aan een fictief personage, die het emotionele en psychologisch proces – van pragmatisme en optimisme naar pijn van verlies en gevoelens van pessimisme en machteloosheid en zelfs wanhoop – weerspiegelt. Om tenslotte uit te komen bij een punt waarop de ik-persoon zich realiseert dat niet alleen het stukje land waar zij zich terug trekt, bos maar ook het Boomproject zelf een toevluchtsoord is geworden in een wereld die bedreigd wordt.

Expositie

De expositie toont een portrettengalerij van 1288 individuele bomen en een aantal levensgrote beelden van het bos. Op de vloer komen 1288 potten met zaailingen van eiken.
Op verschillende plekken in dit gerepresenteerde bos zijn audio-fragmenten te beluisteren of teksten te lezen die de bezoeker door de fasen en de thema’s van ons onderzoek leiden, om te eindigen op een plaats van bezinning. Bijna als een open plek in een bos na een contemplatieve wandeling. Hier kunnen we uitrusten bij de moederboom en naar de sapstroom luisteren van de monumentale eik op ons land, de moederboom van de zaailingen in de ruimte.

Wie wij zijn

Martine Nijhoff: concept/onderzoek/teksten
Pieter Veltkamp: concept/fotografie (www.finestrini.com)
Anders Veltkamp: concept/fotografie  (www.finestrini.com)

De urgentie om deze tentoonstelling te maken is groot.

Een Heel Bijzondere Hond

‘liefe Buodewijn
Waarom ben je naar Itaalieje gegaan?
Je zou nog draak zijn. Kom trug.
Je vrient Pieter.’

‘Een heel bijzondere hond’ gaat over Pieter en zijn hond Boudewijn, die heel bijzonder is, omdat hij altijd vrolijk is en alles begrijpt. Pieter en Boudewijn schrijven zelfs brieven aan elkaar, als de hond moet verhuizen. Ze zijn de beste maatjes. Wat het boek extra bijzonder maakt, is dat Boudewijn echt bestaat. De kinderen van schrijfster Martine Nijhoff hebben zelf ook een hond die Boudewijn heet. Hij woont, net als in het boek, in Italië. En de kinderen schrijven, net als Pieter, brieven aan hem. ‘Een heel bijzondere hond’ is een mooi boek om te zien, als je ernaar kijkt, word je nieuwsgierig en krijg je zin om het te lezen!

Pieter woont samen met zijn ouders Ida en Hendrik en zijn hond Boudewijn in een bovenhuis in de stad. Pieter denkt dat ze heel gelukkig zijn, maar dit verandert als Hendrik ineens vertrekt en Boudewijn met zich meeneemt. Nu is Pieter niet alleen zijn vader kwijt, maar ook zijn hond! Hij is erg verdrietig, maar vooral ook boos. Omdat Pieter zijn hond zo mist, gaat hij hem brieven schrijven. En hij krijgt brieven van Boudewijn terug! Hij schrijft over zijn leven in Italië, en over de reden dat Hendrik en hij weg moesten. Op een makkelijke en grappige manier leer je, samen met Pieter, een klein beetje begrijpen wat er gebeurd is tussen de ouders van Pieter. En door deze brieven gaat Pieter in de zomervakantie naar Italië toe. Hier ontdekt hij dat hij zijn vader en Boudewijn niet echt kwijt is…

Van: leesfeest.nl

‘Een heel bijzondere hond’ is een bijzonder boek door de gekozen perspectieven, de verschillende verhaallijnen, maar vooral omdat de auteur erin geslaagd is de gevoelens van een jongen zo te verwoorden en te tekenen dat de emoties van de pagina’s af lijken te spatten.

Van: vijftigwereldboeken.nl

Haar stijl is schijnbaar eenvoudig, maar met veel informatie tussen de regels door en haar dialogen zijn levensecht, zoals te verwachten van een scenarioschrijfster.

‘Gek eigenlijk, dacht Pieter, wat goed is voor de een, is juist helemaal verkeerd voor de ander.’ En het verhaal gaat weer door. Prachtig toch?! Met dit soort kleine observaties zit het boek vol.

‘Een heel bijzonder hond’ is een boek dat je niet gauw vergeet, omdat het eerlijkheid uitstraalt en omdat de schrijfster onvoorwaardelijk voor Pieter kiest. De volwassenen maken er regelmatig, maar wel op een begrijpelijke manier, een potje van. Qua sfeer en schrijversstandpunt is haar werk te vergelijken met dat van Guus Kuijer en het raakt je net zo.

Zeer origineel, humoristisch en heel veel werk. Je kunt het boek op deze manier eigenlijk twee keer lezen. ‘Een heel bijzondere hond’ is een aanrader!

Van: Leesgoed, 2003, nummer 8

Zowel het verhaal als de strip brengen het emotionele onderwerp met een luchtigheid en een relativeringsvermogen waar kinderen wat aan hebben, zeker zij die in een zelfde soort situatie verkeren. Het leest gemakkelijk en de strip voegt werkelijk iets aan het verhaal toe. Of je die nu los van het verhaal of tegelijk leest, maakt niet uit. Je verliest nergens de draad. Het blijft boeien tot het eind, als vader en zoon (en hond) in de vakantie herenigd worden.

Van: Leeuwarden Courant, 05/03/04

Prachtig hoe Hendrik hierop inspeelt en vanuit het perspectief van de hond schrijft, zonder dat dit ergens genoemd wordt, ook niet tijdens de vakantieperiode.

Met dit fraaie debuut laat de auteur zien dat ze een goed inlevingsvermogen heeft. Haar ervaring in het schrijven van scenario’s heeft ze optimaal uitgebuit, waardoor ze de lezers kan laten meevoelen in de emoties van de vader, de moeder en het kind.

Van: Friesch Dagblad

Wat ‘Een heel bijzondere hond’ tot een nog spannender leeservaring maakt, is dat langs de onderkant een stripverhaal is getekend waarin Boudewijn op zoek gaat naar de verloren knuffel van Pieter.

Van: de Volkskrant